Heat Signatures

Vitaliy Gerasymenko
Heat Signatures

Co dzieje się z ludzkim spojrzeniem, gdy zasady widzialnego świata przestają obowiązywać? W latach 2024–2025, służąc w szturmowym batalionie Sił Zbrojnych Ukrainy, Vitaliy Gerasymenko dokumentował nie tylko strefę wojny, ale też samą zmianę percepcyjną. Linia frontu jawi się tu nie jako stała geografia, lecz jako stan poznawczy i sensoryczny - coraz bardziej kształtowany przez widzenie maszynowe, w którym drony, sensory
i systemy namierzania redefiniują to, co może być widziane i przez kogo.

Heat Signatures funkcjonuje w ramach tego zmienionego reżimu widzialności. Jest intymnym zapisem układu nerwowego w stanie permanentnego napięcia, zawieszonego w temporalnym „limbo”, gdzie doświadczenie oscyluje między skrajnościami: przyspieszonym czasem walki i zawieszoną, rozciągniętą w czasie fazą oczekiwania. Czerpiąc z widmowej estetyki obrazowania termicznego, zdjęcia Vitaliya nawiązują do logiki percepcji maszynowej, w której ciała pojawiają się jako ślady ciepła, a otoczenie rozpada się na gradienty intensywności. Widzenie nie jest tu już zakorzenione w ludzkiej optyce, lecz pośredniczone przez technologie, które abstrahują, klasyfikują i operacjonalizują widzialne.

W kontekście wojny praca funkcjonuje w ramach szerszego kryzysu obrazu dokumentalnego. Dokument, długo utożsamiany z formą ewidencji, zostaje podważony przez rozwój widzenia automatycznego - systemów, które nie tylko rejestrują rzeczywistość, ale aktywnie ją współtworzą. Obrazy Vitaliya sytuują się w tym napięciu, oscylując między świadectwem a translacją, między doświadczeniem a jego algorytmicznym przetworzeniem. Rezultatem nie jest stabilny dokument, lecz pole negocjacji percepcyjnej.

Przemierzając pozornie opuszczone wioski, spojrzenie artysty zatrzymuje się na sylwetkach jego towarzyszy. Broń i maszyny pojawiają się nie tylko jako narzędzia przemocy, ale jako przedłużenia reżimu optycznego, w którym przetrwanie zależy od widzialności. W tym krajobrazie widzieć znaczy być widzianym; pozostać niewidzialnym - przetrwać. Zamiast wzmacniać autorytet obrazu, Heat Signatures pozostaje w jego niestabilności.
Pyta o to, jakie formy świadectwa są jeszcze możliwe, gdy percepcja zostaje oddelegowana maszynom, oraz jakie formy życia wymykają się rejestracji. Linia frontu staje się tu jednocześnie granicą fizyczną i epistemologiczną - miejscem, w którym ludzkie spojrzenie konfrontuje się z własnymi ograniczeniami, a dokument ponownie rozpada się na nowe, niepewne formy.


Vitaliy Gerasymenko (ur. 1993, Ukraina) jest operatorem filmowym i fotografem, obecnie dokumentującym linię frontu jako członek Sił Zbrojnych Ukrainy. Z wykształcenia filmowiec i lingwista, w swojej twórczości bada zakłócenia ludzkiej percepcji w warunkach skrajnego napięcia. Jego praktyka ewoluowała od tradycyjnego reportażu ku konceptualnemu mapowaniu „linii zero” jako przestrzeni zarówno poznawczej, jak i technologicznej. Wykorzystując estetykę współczesnego pola walki, Vitaliy tworzy obrazy z perspektywy bezpośredniego zanurzenia — w której krajobraz zostaje pozbawiony swojej znanej, powierzchniowej warstwy. Jego prace starają się uchwycić niewidzialną atmosferę frontu, tworząc przejmujący, cielesny zapis obecności człowieka i maszyny w realiach trwającej rosyjskiej inwazji.